Home | Diển đàn | Giới Thiệu | Tư vấn Sức khỏe
Đăng ký | Đăng nhập
 




Thăm dò ý kiến
Đánh giá của bạn về thông tin trên website
Phong phú
Bình thường
Cần bổ sung
Rất kém

Bạn đang xem Chấn thương
 trong   Ngoại khoa
9/6/2010 16:42:37
Trật khớp khuỷu
(Yduocvn.com) - Trật khớp khuỷu

                                                               ( Đinh Ngọc Sơn- ÐHY Thái Bình )

 

1. Đại cương:

  Trật khớp khuỷu hay gặp thứ 3 sau trật khớp vai và trật khớp ngón tay. Chiếm 20 - 25% tổng số trật khớp. Đây là loại trật khớp phổ biến nhất ở trẻ em trên 5 tuổi: trật khớp khuỷu 68%, trật khớp vai chỉ 2%. ở người trẻ dưới 20, trật khớp khuỷu hay gặp 7 lần nhiều hơn trật khớp vai.

1.1. Một số đặc điểm giải phẫu và sinh lý của khớp khuỷu.

·   Diện khớp khuỷu có 3 phần (H.1)

      Phần ngoài: Lồi cầu tiếp nối với chỏm quay tạo thành khớp cánh tay- quay.

     Phần trong: Ròng rọc tiếp nối với hõm xích- ma lớn tạo thành khớp cánh tay- trụ.

      Xương quay và xương trụ tiếp với nhau tạo thành khớp quay- trụ trên.

·   Trật khớp khuỷu là cả 2 xương cẳng tay (hõm xích ma lớn + chỏm quay) trật ra khỏi đầu dưới xương cánh tay (ròng dọc và lồi cầu).

·   Gấp, duỗi là 2 động tác quan trọng và duy nhất của khớp khuỷu, còn sấp, ngửa là động tác của cẳng tay.

 

                            

H.1 Giải phẫu khớp khuỷu

 

1.2. Tỷ lệ : là trật khớp hay gặp, chiếm 20-30% tổng số trật khớp nói chung.

    Hay gặp nhất ở trẻ em sau 5 tuổi.

    Nữ nhiều hơn nam, tay trái nhiều hơn tay phải.

1.3. Nguyên nhân, cơ chế: (H.2)

    Cơ chế chấn thương gián tiếp.

    Ngã chống tay, khuỷu duỗi tối đa, cẳng tay ngửa.

H.2 Cơ chế ngã gây trật khớp khuỷu

2. Giải phẫu bệnh:

2.1. Phần mềm:

    Các dây chằng ở trước trong bị đứt. Rất hiếm khi gặp đứt dây chằng  vòng quanh chỏm quay. Bao khớp bị rách.

2.2. Xương:.

    Có thể gặp tổn thương xương: vỡ một phần của đầu dưới xương cánh tay (vỡ lồi cầu ngoài, lồi cầu trong), mỏm khuỷu.

3. Phân loại  ( H.3)

    Trật khớp khuỷu ra sau:  hay gặp nhất (90%)

    Trật khớp khuỷu ra trước: do vỡ mỏm khuỷu.

    Trật khớp khuỷu sang bên: do vỡ các lồi cầu.

H.3 Các loại trật khớp khuỷu

4. Chẩn đoán:  chẩn đoán sớm thường dễ, sờ thấy các mốc xương, muộn thì sưng nề.

 Thường thấy khi trật khuỷu là: cẳng tay ở tư thế gấp chừng 45 độ, cẳng tay trông như ngắn lại, cánh tay trông như dài ra. Sờ trước nếp khuỷu thấy bờ xương tròn của đầu dưới xương cánh tay, sờ phía sau thấy mỏm khuỷu nhô ra sau, gân cơ tam đầu căng cứng, gấp khuỷu nhẹ, thả ra có dấu hiệu lò xo.

 Mỏm khuỷu và hai mỏm trên lồi cầu và trên ròng rọc không còn quan hệ tam giác mà ngang nhau. Sờ được chỏm xương quay phía sau ngoài khớp.

  

H. 4 Quan hệ các mốc xương bình thường ở vùng khuỷu

   Cần khám mạch máu và thần kinh: bắt mạch quay, mạch trụ ở cổ tay, khám vận động và cảm giác ở đầu chi.

 Động mạch cánh tay thường bị căng dãn, đôi khi bị chèn ép có khi bị tắc mạch muộn do bị dập nội mạc. Nếu sau nắn trật, mạch không bình thường cần mổ kiểm tra, cắt nối chỗ dập, ghép tĩnh mạch hiển.

 Thần kinh có thể bị một trong 3 sợi là thần kinh giữa, thần kinh trụ và thần kinh liên cốt trước. Đa số thần kinh chỉ bị đụng dập nhẹ, hồi phục nhanh. Nếu bị liệt quá 3 tháng: mổ thăm dò thần kinh. Khi bị liệt sau nắn cần mổ thăm dò ngay.

     Xquang: chụp khuỷu để xác định kiểu trật và đặc biệt để xem có gãy xương kèm theo hay không.(H.5)

H.5 Trật khớp khuỷu ra sau

5. Điều trị:

5.1. Điều trị trật khớp khuỷu mới:

·     Vô cảm: vì gặp nhiều ở trẻ em nên chú ý vấn đề gây mê toàn thân.

·     Nắn: (H.6)

 Tư thế bệnh nhân : có thể nằm ngửa, hoặc ngồi, nhưng tốt nhất là tư thế nằm nghiêng hơi sấp ( tuỳ theo tuổi)

 Kỹ thuật nắn trật khớp khuỷ: bệnh nhân nằm nghiêng, hơi sấp, để khuỷu vuông góc, thõng bàn tay xuôi xuống, nắn theo chiều trọng lực. Hai ngón cái đẩy mỏm khuỷu ra trước, kiểm tra sau nắn xem gấp - duỗi có bình thường không và khi duỗi hết khớp có vững không.Sau nắn, bất động nẹp bột 10 ngày rồi cử động sớm, khoảng ngày thứ 7 có trường hợp bị trật lại trong bột do khớp không vững, cơ co kéo.

    Gây mê không nắn vào được là do kẹt khớp, bị gãy xương nội khớp, do chèn phần mềm, phải mổ để nắn.

    Nắn vào kém vững do rách phần mềm nhiều cho bất động 3-4 tuần, sau đó tập. Chú ý tập duỗi cho hết.

5.1.1. Kết quả:

 Sau nắn khuỷu dễ bị cứng khớp hơn là bị mất vững( mất duỗi 5 - 10 độ). Josefsson có 52 trường hợp theo dõi 24 năm thấy 1 trường hợp bị tàn phế, 14 trường hợp mất cử động ít nhiều.

5.1.2. Trật khớp kèm gãy xương: khoảng 12%

 Trật khuỷu kèm gãy mỏm trên lồi cầu trong  (H.7), mảnh gãy rất hay bị kẹt vào khớp.

   Lâm sàng: Sau khi nắn xong thì cử động khớp không mềm mại.

   kiểm tra Xquang để phát hiện mảnh xương kẹt vào khớp.

   chỉ định mổ lấy bỏ mảnh xương kẹt.

H.7 Gãy mỏm lồi cầu trong

 

  Trật khuỷu kèm gãy mỏm khuỷu. Hiện nay có nhiều kiểu phân chia gãy mỏm khuỷu : kiểu chia theo gãy đơn giản và gãy phức tạp, kiểu trong khớp và ngoài khớp (H.8)

    Xử trí: gãy không lệch, bó bột để khuỷu duỗi.

    gãy có di lệch: mổ kết hợp xương mỏm khuỷu theo phương pháp Haubanage: néo ép 2 đinh Kirschner, buộc vòng số 8 với chỉ thép, kết quả tốt 97%.

  

 


H.8 Các loại gãy mỏm khuỷu

  Trật khuỷu kèm gãy mỏm vẹt: chiếm 10% trật khuỷu.

 Reagan chia gãy mỏm vẹt thành 3 kiểu (H.9)

 Kiểu 1: bong xương ở đỉnh mỏm vẹt

 Kiểu 2: gãy xương rời ra £ 50%


 Kiểu 3: gãy xương rời ra > 50% kèm trật khớp khuỷu

 

H.9 Các loại gãy mỏm vẹt

 Xử trí: gãy độ 1: bất động 3-4 tuần sau đó tập phục hồi chức năng, độ 2-3: mổ cố định mảnh gãy với lỗ khâu xuyên xương, vỡ mảnh to cố định với vít.

 Trật khuỷ kèm gãy chỏm xương quay: trên 30% trật khuỷu có kèm gãy

                          

   Mason phân loại (H.10)

 Kiểu 1: gãy không lệch

 Kiểu 2: gãy rời một mảnh to di lệch

 Kiểu 3: gãy vụn chỏm.

 Kiểu 4: gãy kèm trật chỏm quay, hoại tử chỏm quay.

 

 

H.10 Các loại gãy chỏm quay

 Chỉ định chung: mảnh gãy di lệch dưới 2mm điều trị bảo tồn. Khi gãy vụn chỏm( kiểu III) thì cắt bỏ chỏm (người lớn) hoặc thay bằng chỏm kim loại. Số còn lại cố gắng bảo tồn bằng kết hợp xương với vít cỡ bé (H.11 và 12)


 


H.11 và 12. Thay chỏm quay hoặc bắt vít nhỏ

 

   Nói chung, trật khớp khuỷu kèm gãy chỏm quay, kết quả cơ năng kém.

   Josefsson có 4 trường hợp trật khớp khuỷu kèm gãy chỏm quay, bị trật tái diễn, cả 4 trường hợp đều kém.

 Adler cho biết các trường hợp gãy chỏm quay kèm trật khuỷu chiếm 10% số gãy chỏm quay và quá nửa có kết quả kém.

 Bennett cho rằng đối với gãy trật không vững 50% là kém.

 Theo Broberg: bất động lâu bị cứng khuỷu. Khi thương tổn bộ ba là trật khuỷu kèm gãy mỏm vẹt kèm gãy chỏm quay thì thường bị trật tái phát, kết quả xấu.

5.2. Điều trị trật khớp khuỷu cũ  là trật khớp trên 3 tuần.

 Trât khớp khuỷu cũ luôn luôn ở tư thế xấu, khuỷu duỗi 0 độ, cẳng tay mất chức năng, vì thế buộc phải mổ.

 Mổ đặt lại xương nếu thời gian chưa lâu( dưới 3 tháng) hoặc làm cứng khớp ở tư thế cơ năng: khuỷu gấp 90 độ, cẳng tay trung gian( trật khớp quá lâu nếu đặt lại khớp sẽ biến dạng ở tư thế không mong muốn)

chỏm xương quay.

 

 

  Ý nhận xét của bạn

(Tối đa 255 ký tự)

Các bài mới đăng
.
                   Trang chủ        Diễn đàn        Tư vấn sức khỏe        Nghiên cứu khoa học        Gửi tài liệu của bạn        Bài viết của bạn        Giới thiệu       
 

 ©  Bản quyền thuộc yduocvn.com

Tài liệu trên website được sưu tầm từ nhiều nguồn khác nhau, ghi rõ nguồn từ yduocvn.com nếu phát hành lại thông tin từ website này
Thông tin trên website chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế được chỉ định trực tiếp của bác sỹ.
Xin chân thành cảm ơn các bạn ở khắp nơi đã gửi tài liệu cho chúng tôi.

Mọi ý kiến xin liên hệ: Nguyễn Tăng Hòa

Email: Nguyentanghoa@gmail.com hoặc điện thoại: 0944 549 668